De geheime bibliotheek - deel 1 - Leesbevordering in de klas

WIE REDT DE MAGISCHE BOEKEN?

Verborgen achter een hoge muur en een verwilderde tuin ontdekken Finn, Nola, Tommy en Mira een mysterieus verlaten huis. Binnenin is een enorme bibliotheek. Hier wonen de Skribbels: dappere wezentjes die ervoor zorgen dat boeken niet verdwijnen en verhalen blijven leven. Buiten deze muren weet niemand meer wat boeken zijn; ze zijn verbannen omdat ze als gevaarlijk voor kinderen worden beschouwd. Finn, Nola, Tommy en Mira beseffen al snel dat ze een belangrijke taak hebben. De boeken zijn getroffen door een geheimzinnige ziekte die alle letters uitwist. Kunnen zij de boeken redden?

Vertaald door Merel Leene.

Recensie

Leesliefhebbers kunnen werkelijk hun hart ophalen met dit verhaal! Dit is nou echt een verhaal over de liefde voor boeken en de magie die lezen tot stand kan brengen, omdat zich vanbinnen een heel nieuwe wereld kan openen (blz. 233).

‘Onderzoek doen naar jezelf is het meest menselijke avontuur dat er bestaat.’ Ze wees om zich heen. ‘En boeken zijn daarbij je beste vriend. Ze oordelen niet, en wanneer je leest, praten ze met je over van alles. Denkverboden bestaan niet. Boeken kunnen je vertellen wat je eerder niet over jezelf wist.’ (blz. 230)

Dit soort uitspraken komen van de Skribbels: kleine wezentjes die er in het geheim voor zorgen dat verboden boeken en verhalen niet verdwijnen. En dat geldt dus voor álle boeken, want in de tijd van dit verhaal zijn boeken verboden. Er zijn wel telefoons (en je telefoon niet bij je hebben was zo’n ongelofelijk overtreding dat nog nooit iemand op het idee was gekomen om het kinderen uitdrukkelijk te verbieden) met de HierBenIk!-app. Er zijn elektrische bussen zonder chauffeur, avatars als nieuwspresentatoren en overal beeldschermen. Er wordt erg gehamerd op goed gedrag en het volgen van de regels (met lessen ‘goede manieren’ op school en veel controle). Boeken worden gezien als gevaarlijk, want:

ze konden ideeën over verzet in hoofden planten, en daaruit konden revoluties en staatsgrepen voortkomen. Of utopieën, het verlangen naar een betere wereld. Ze konden wetten breken. Boeken lieten mensen zien wat er allemaal mogelijk was. (blz. 135/136)

Na een heftige storm worden de Skribbels en hun geheime bibliotheek echter ontdekt door een groepje kinderen. De Skribbels zien hen, door een uitspraak van hun Orakel, als de redders van de boeken. Die zijn getroffen door ‘de bleekziekte’, die ervoor zorgt dat alle letters op mysterieuze wijze gewist worden. Maar de kinderen hebben geen idee hoe ze de boeken kunnen redden. En gek genoeg sprak het Orakel van nóg een kind… Wie dat is, ziet de lezer al van verre aankomen, want af en toe verplaatst het perspectief zich naar Geraldine, die niets liever wil dan de kinderen verraden.

Dat levert spanning op in dit verhaal, dat – vooral voor leesliefhebbers – ook veel humor en creativiteit bevat. Zo hebben de Skribbels grappige namen die bij hun boekvoorkeur of persoonlijkheid passen, zoals Lekkerbek, Attila, Rijmert, Sherlokkio, Spelothecus, Rebelle en Oot-Kwiezien. Vertaalster Merel Leene heeft dit ontzettend leuk gedaan! Maar ook het gekissebis van de Skribbels is erg vermakelijk (het gaat wel weer over boeken) en als de kinderen boeken ontdekken is dat werkelijk hilarisch:

‘Nevelen van Avalon,’ las Nola voor.
‘Zo veel woorden over mist?’ vroeg Mira zich hardop af.
‘En waar ligt Avalon eigenlijk?’ wilde Finn weten.
‘Geen idee,’ antwoordde Tommy. ‘Maar kennelijk is het er vaak mistig.’
‘Een boek vol weerberichten. Nou ja zeg. Mist is megasaai,’ stelde Finn vast. (blz. 69)

Kinderen die van lezen houden zullen zich in dit verhaal gehoord voelen, de uitspraken snappen, boektitels en personages herkennen. Ook kinderen die veel fantasie hebben en verhalen willen vertellen of opschrijven, zullen wel van dit boek kunnen genieten. Voor niet-lezers is en als voorleesboek in de klas ligt het tempo waarschijnlijk te laag, al zullen sommige uitspraken misschien hier en daar toch zaadjes planten. Het duurt echter best lang voor het avontuur goed op gang komt. Pas tegen het einde gaat er écht iets gebeuren en besef je dat je op een open einde afstevent. Eigenlijk voelt dit boek bijna als een enorm lange intro voor deel 2, waarin je ‘verdwijnen in een boek’ wel heel letterlijk kunt nemen… Toch is het nog totaal onvoorspelbaar welke kant het verhaal dan op zal gaan en dat doet reikhalzend uitzien naar het vervolg!

Tips voor boekpromotie

Om dit boek te promoten, kun je de achterkant voorlezen en daarna het volgende fragment, waarbij de kinderen de geheime bibliotheek voor het eerst betreden, de boeken ontdekken en… een Skribbel.

Op dat moment verstarden (…) fluisterde het wezen toen. (blz. 67 t/m 72)

Doorleestips

In het boek worden heel veel boektitels genoemd, die absoluut nieuwsgierig maken. Het zijn wel vooral echte klassiekers, zoals Fahrenheit 451, De kronieken van Narnia, De Vijf, De Odyssee, Het gouden kompas (van de Noorderlicht-trilogie – in totaal 1152 pagina’s… maar wel ‘de spannendste trilogie ooit geschreven, nu als tv-serie‘) en Harry Potter.

Mij deed dit boek vooral heel erg denken aan het boek Hart van inkt, van Cornelia Funke. Dus als kinderen dit boek mooi vinden, raad ze dan ook zéker die trilogie aan. Ook de trilogie De kleine Odessa zal dan wel in de smaak vallen. Allemaal fantastische boeken over de liefde voor lezen en boeken, waarin magische dingen gebeuren met de verhalen.