De lijst van Violet Sopjes

door David Vlietstra

De 11-jarige Violet heeft een plan: ze wil met elk kind in haar klas een keer gaan spelen. Ze hangt de namenlijst op in haar slaapkamer en begint langzaam iedereen af te vinken. Violet komt er al snel achter dat er bijzondere types in haar klas zitten. Ze maakt de vreemdste dingen mee met haar klasgenootjes en doet daar uitgebreid verslag van in haar schriftjes.
Maar wanneer Violet ontdekt dat er een dringender probleem is dan het afwerken van de lijst, neemt het verhaal een verrassende wending.

Recensie

Stel je eens voor dat je helemaal alleen in een kamer zit, waar het zó donker is dat je geen hand voor ogen ziet. (…) Het is pikdonker en muisstil. Weet je wat er dan gebeurt? Dat zag ik eens op televisie. Dan gaan je hersenen zelf beelden en geluiden verzinnen. Je gaat dingen zien en horen die er helemaal niet zijn. Als een soort droom, denk ik, maar dan terwijl je wakker bent. Dat lijkt me geweldig om te ervaren. Ik ben benieuwd wat mijn hersenen dan voor mij zouden verzinnen. (blz. 7)

©2024, Gottmer, illustratie van Yoko Heiligers uit De lijst van Violet Sopjes

Violet houdt wel van een experiment. Ze heeft van Ingeborg een schriftje gekregen, waarin ze haar ontmoetingen met mensen gaat noteren. Dat is lastig, want Violet komt weinig buiten en ontmoet niet zoveel mensen. Het is duidelijk dat Violet geen doorsnee meisje is. Ze zoekt naar logica in alles, ze benadert mensen zonder al te veel emoties en ze bezoekt Ingeborg één keer per week.

Dan bedenkt ze dat ze gaat spelen met álle kinderen uit haar klas. Of ze ze nou aardig vindt of niet. En dat levert nogal bijzondere verhalen in haar schriftje op! Violet noteert interessante gesprekken en is zo recht door zee dat ze vaak onbedoeld grappig is. Er zijn talloze filosofische haakjes en het verhaal verrast continu. Dit is nou echt een boek dat heel geschikt is om over door te praten.

Dat komt ook doordat het verhaal een beetje schimmig is. Wat is hier nou precies gaande? Haar klasgenoten hebben nogal merkwaardige namen, zoals Xiomaera, Muze en Nonet, en Violets avonturen zijn werkelijk bizar. Maar ze komen soms ook vaag bekend voor en haar ouders reageren er apart op.

Ze reageerden niet zoals ik had gehoopt.
‘Wie is mevrouw Broomans?’
‘De moeder van Jenny Broomans.’
‘Wie is Jenny Broomans?’
Ik slaakte een diepe zucht. ‘Duh! Jenny! Uit mijn klas! Een van mijn beste vriendinnen.’ (blz. 70)

Violets verhalen worden steeds vreemder en onwaarschijnlijker en ook Ingeborg reageert daar anders op dan je zou verwachten. Langzaam laat dit grappige, luchtige verhaal een serieus probleem zien. Toch wordt het boek nergens zwaar. Violet gaat door haar experiment door een prachtig proces van bewustwording, en dat geldt ook voor de lezer!

Tips voor boekpromotie

Het is eigenlijk niet eenvoudig om een goed fragment te vinden voor boekpromotie! Het verhaal is namelijk erg goed opgebouwd en juist die opbouw maakt het boek zo interessant. Maar om de licht humoristische vertelstijl te laten horen aan je klas, is het toch leuk om een stukje voor te lezen.

Vertel eerst waar het boek over gaat. Hiervoor kun je de achterkant van het boek voorlezen. Vervolgens laat je ‘de lijst’ naast het colofon zien en daarna blz. 11: ‘het schrift met pinguïns op de voorkant’. Vertel dat dit het schriftje is waar Violet over haar ontmoetingen gaat schrijven. Dat moet ze doen van Ingeborg, omdat Violet niet zoveel mensen ontmoet. Vandaar dus haar plan om met ál haar klasgenoten te gaan spelen: dan heeft ze tenminste iets om over te schrijven. Vertel dat je een stukje gaat voorlezen uit een van Violets ontmoetingen:

Ik ontmoette niet (…) hink-stap-sprong gehoord?’ (blz. 92 t/m 95)

©2024, Gottmer, illustratie van Yoko Heiligers uit De lijst van Violet Sopjes

Aansluitend kun je nog een klein stukje voorlezen, dat waarschijnlijk wel nieuwsgierig maakt naar de rest:

Ik vertelde Ingeborg (…) Je zult versteld staan. (blz. 101/102)

Je kunt verder je leerlingen ook nog wijzen op de kleurige voorkant van het boek. Alles wat Yoko Heiligers hier heeft afgebeeld, ga je tegenkomen in de verhalen van Violet! Van Engelse drop tot aliens, van polsstokspringen tot dodo’s… Vreemd, toch?!

Om het boek te promoten kun je ook gebruikmaken van de dagopening van Langlevelezen.
Luister hem hier:

Meer lestips

De lijst van Violet Sopjes was in 2025 genomineerd voor de Woutertje Pieterse Prijs! Daarom zijn er lestips bij het boek geschreven door LEES met LOES, die je hier gratis kunt downloaden.

Deze opdrachten zijn leuk om te gebruiken als je wat meer tijd aan het boek wilt besteden: je krijgt een idee voor een creatieve schrijfopdracht, een suggestie voor een tentoonstelling met 3D-beelden bij de verhalen én een tip voor een gesprek over broodjeaapverhalen.

Gottmer, 2024