De schoolpleindetectives en de sleutel van niets

door Julie de Graaf

1 mysterie, 3 vrienden en heel veel zure matten

Op basisschool De Clusius blijft geen raadsel onopgelost. Verloren sleutels, mysterieuze hamsters of de vermiste koffiebeker van meester Mark? Speurneuzen Lisa, Mats en Ibi zoeken het uit. Samen zijn zij de schoolpleindetectives.

Als ze ontdekken dat er misschien wel een eeuwenoude schat op hun school verstopt is, staat het drietal voor het grootste raadsel tot nu toe. Kunnen de schoolpleindetectives dit mysterie ontrafelen?

Eerste deel in de serie De schoolpleindetectives.

Recensie

‘… een schat op school. Dat zou wel erg spannend zijn.’ (blz. 23)

©2025 Lannoo, illustratie van Marieke van Ditshuizen uit De schoolpleindetectives en de sleutel van niets

Een groepje kinderen uit groep 7 gaat in en om hun school op zoek naar een verdwenen tas met snoep, een gesloten sleutel en een eeuwenoude schat. Dat levert een lekker ‘klein’ en herkenbaar speurverhaal op. Niets geks, erg leuk en eigentijds geschreven en niet té spannend! De sleutel is nog van de oprichter van de school geweest – Carolus Clusius – en ‘een sleutel van niets’ omdat hij nergens op past. Althans, niet dat iemand weet… Tegelijkertijd is er het verhaal van een verborgen schat: die zou Clusius hebben verstopt. Zouden die twee dingen misschien met elkaar te maken hebben…?

©2025 Lannoo, illustratie van Marieke van Ditshuizen uit De schoolpleindetectives en de sleutel van niets

De schoolpleindetectives hebben dus wat te doen! En dat is fijn, want ze houden allemaal van speuren, ook al zijn ze erg verschillend. Daarom hebben ze ook allemaal hun eigen taak binnen het groepje. In het boek wordt verwezen naar eerdere zaken, wat eigenlijk grappig is, want dit is het eerste deel van de serie. Ook is het leuk om te lezen over al die verschillende persoonlijkheden en de herkenbare schoolse setting. Groep 7 krijgt een nieuwe meester en die kan erg leuk vertellen. Zo krijgen ze les over de VOC (‘Gebieden veroveren? Dat is toch niet chill voor de mensen in Azië?’ ‘Zeker niet chill, Lisa.’ ) en de Gouden Eeuw en de tulpenmanie, en dat is zo interessant dat zelf Mats vergeten is dat hij het eigenlijk saai vond. 

‘We kunnen het ons niet voorstellen, maar toen was het alsof de Nintendo Switch, YouTube en Minecraft in één keer werden uitgevonden. Mensen vonden het geweldig. Ze dachten: deze bloembollen, dit is het nieuwe goud!’ (blz. 82)

Voor de thema-afsluiting moeten de kinderen een onderwerp uitkiezen en de schoolpleindetectives zien een geweldige kans om op zoek te gaan naar de verdwenen sleutel en de schat: ze kiezen ervoor om onderzoek te gaan doen naar Clusius. Daarvoor willen ze de Clusius-correspondentie inzien in de universiteitsbibliotheek… en laat daar nou net de moeder van een klasgenootje werken! Dat is het begin van een heel interessante speurtocht en een spannende schattenjacht.

‘Op schattenjacht!’ zegt Lisa. (…)
‘Ssst.’ Ibi kijkt vestoord op. Ze hebben letterlijk nog geen drie stappen gedaan, en Mats is nu al luid knisperend de zak met zure matten aan het openmaken.
‘Gast.’ Lisa schudt haar hoofd.
‘Nu even niet?’ vraagt Mats.
‘Nu even niet,’ sist Ibi.
(blz. 191)

©2025 Lannoo, illustratie van Marieke van Ditshuizen uit De schoolpleindetectives en de sleutel van niets

Door de speelse taal, humor en de korte hoofdstukken leest het boek echt heerlijk weg. Maar als je dit leest, vraag je je toch af hoe Julie de Graaf dit allemaal heeft bedacht. Wat blijkt: Clusius bestond echt! En de Clusius-correspondentie, bestaande uit ongeveer 1600 brieven, ligt daadwerkelijk in de Universiteit Leiden, waar Julie – niet geheel toevallig – ook vandaan komt. In het nawoord vertelt ze dat de school en de schat verzonnen zijn, maar juist omdat er zoveel feiten en herkenbare situaties in het verhaal zijn opgenomen, komt het allemaal extra realistisch over. Een uitstekend begin van een serie voor kinderen die wel houden van een leuk en goed speurverhaal dat niet té spannend is!

Tips voor boekpromotie

Lees eerst de achterkant van het boek voor en vertel dat dit verhaal begint op de eerste schooldag na de zomervakantie, in september 2025. Lisa, Mats en Ibi gaan naar groep 7 en al op de eerste dag wordt hun hulp als schoolpleindetectives ingeroepen door juf Top, de conciërge. Er is een tas met snoep verdwenen! Dat vraagt om een onderzoek…

‘Ik weet het niet (…) kwam voor iets anders.’ (blz. 33 t/m 36)

Je kunt kinderen ook nog even wijzen op de proloog – weten je leerlingen al wat de functie van een proloog is? Wijs ook even op de datum in de rechterbovenhoek: september 1593. Wat betekent dit voor het verhaal, denk je?

Meer lestips

Met dit boek heb je een leuk voorleesboek voor groep 5/6/7 als je het in de klas hebt over de 17e eeuw. (Of: de Foute Eeuw, zoals de klas hem ook wel noemt). Het grootste deel van het boek gaat er niet echt over, maar de tulpenmanie is sowieso een interessant onderwerp uit deze tijd en Carolus Clusius was dus degene die de tulp als eerste naar Nederland bracht.

Bovendien kun je de Clusius-correspondentie op de website van de Universiteit Leiden daadwerkelijk inzien! Hoe leuk is dat?!

Lannoo, 2025