Metamorfose

door Geert-Jan Roebers, Merlijne Marell

Over uitsluipers, ontpoppers, openklappers en andere veranderlijke dieren

Het dierenrijk is veel rijker dan je denkt. Bij elke vlindersoort horen vier of vijf rupsen die er allemaal anders uitzien en ze hebben ook nog eens een totaal andere pop. Ook kevers, krabben, kokkels en kikkers veranderen tijdens hun leven. Als je ze alleen volwassen kent, herken je ze niet als kind. En andersom al helemaal niet. Metamorfose heet dat.

Je ontdekt hoe een piepklein eitje uitgroeit tot een prachtige zeester en hoe een kaal kuiken opgroeit tot een kleurige papegaai. Behalve tijdens het opgroeien, veranderen veel dieren ook per seizoen en sommige zelfs binnen een tel. Ook die dieren kom je tegen in dit boek!

Recensie

©2024, Lannoo, illustratie van Merlijne Marell uit Metamorfose

Ware kunstwerken vind je in dit boek! Je ziet hoe diverse rupsen in verschillende vlinders veranderen, hoe kriebelende larves veranderen in vliegende insecten of hoe minuscule eitjes veranderen in volwaardige zeedieren. Het zijn indrukwekkende veranderingen, maar de kunstige, paginagrote illustraties zijn minstens zo indrukwekkend. Het kleurgebruik is bijzonder, maar vooral de composities zorgen ervoor dat je extra aandachtig kijkt. Achter in het boek wordt uitgelegd hoe Merlijne Marell deze prenten heeft gemaakt: ze werkte met linosnedes en monodruk. Prachtig!

En dan is het verder weer genieten van de beeldende teksten van Geert-Jan Roebers. Als je naar het boek kijkt, verwacht je niet direct dat het boek zo luchtig geschreven is. Maar Roebers vertelt in zijn eigen, speelse stijl en daardoor wordt de tekst geen moment droog, saai of ingewikkeld. Dit boek is dan ook perfect te gebruiken voor kinderen op de basisschool.

Een papegaai is prachtig, maar niet als kuiken. (…)
Na ongeveer 25 dagen zijn de kuikens klaar. Nou ja, klaar… Eenmaal uit het ei zie je dat ze nog lang niet af zijn. Ze hebben een dik bloot lijf met een bobbelborst, kale armpjes in plaats van vleugels en waar je ogen verwacht, zit alleen maar vel. Alles, zelfs het frommelige snaveltje, heeft dezelfde kleur: bleekroze. (blz. 64)

©2024, Lannoo, illustratie van Merlijne Marell uit Metamorfose

Zoals Geert-Jan Roebers in het voorwoord uitlegt, is de verandering van kuiken tot papegaai in de biologieboeken geen metamorfose, maar in dit boek – lekker eigenwijs – wel. Dit boek gaat bovendien niet alleen over metamorfoses zoals die van de kikker en de vlinder, maar ook over de egelvis en de klapmuts die een soort ‘barbatruc’ (POEF!) kunnen uitvoeren en zo pijlsnel veranderen. Ook lees je over dieren die er ‘s winters anders uitzien dan in de zomer, over kinderen in ‘pyjamastreepjes’ en over schattige jongetjes die veranderen in stoere mannen (denk: leeuw).

©2024, Lannoo, illustratie van Merlijne Marell uit Metamorfose

Het boek is – zoals vele Lannoo-boeken – érg groot. Zo krijgt iedere illustratie en ieder dier de aandacht die ze verdienen. Het boek had best een maatje kleiner gekund (de bladspiegel is nu wel heel ruim), maar dan had het boek minder aandacht getrokken. De mooie vormgeving, met de glanzende letters en het indrukwekkende formaat, nodigt wel uit tot regelmatig even pakken en lezen. Tip voor in de klas dus: neerzetten en laten bewonderen. Verwonderen. Lezen. Leren. Genieten!

Lestips

Gebruik dit boek in een les over metamorfoses in de dierenwereld en kinderen zullen er daarna vanzelf meer in gaan lezen en bladeren!

In dit boek vind je vooral veel zeedieren en vliegende insecten, maar ook vogels, de panda en andere zoogdieren die er als jonkie heel anders uitzien dan als volwassene.

Je kunt dit boek ook laten zien in een les over kunsttechnieken of linoleumsnijden.

Als je het boek als losstaand pareltje wilt promoten, kun je een dier uitkiezen dat enorm tot de verbeelding spreekt. De herculeskever, waarvan de larve nog groter is dan de kever zelf (en dat is net zo groot als je hand… brrr), of de panda bijvoorbeeld.

Om het boek te promoten kun je ook gebruikmaken van de dagopening van Langlevelezen.
Luister hem hier:

Lannoo, 2024