Onderweg - Leesbevordering in de klas

Migraties die de wereld veranderden

Migratie loopt als een rode draad door onze wereldgeschiedenis. In dit boek gaan de makers op zoek naar de manier waarop migraties van vroeger hun en jouw leven bepaald hebben.

Migratie is overal: in alles wat we eten, in de taal die we spreken en in de boeken die we lezen. Ontdek in dit boek waar en wanneer enkele van de belangrijkste migraties uit de geschiedenis plaatsvonden en hoe migranten dit zelf beleefden.

Recensie

Wauw. Ik werd al eerder weggeblazen door de tekeningen in de graphic novels van Aimée de Jongh, die met heel veel zeggingskracht indrukwekkende verhalen vertellen. Ook in dit boek vind je fantastische prenten, paginagroot, die samen met prikkelende titels en meeslepende teksten eindeloos veel – vaak onbekende – migratieverhalen vertellen. Want wat dit boek overduidelijk maakt: migratie is van alle tijden.

Onderweg

Je leest over migraties van de prehistorie tot aan nu; migraties naar en in Amerika, Europa, Azië, Australië en Afrika…; migraties vanwege natuurrampen, oorlogen, kolonisatie en werk… Alles komt voorbij. Juist die enorme diversiteit en breedte van het onderwerp maakt dit tot een ongelooflijk interessant boek.

Wist jij bijvoorbeeld dat de karavaanroutes in de Sahara al meer dan 3000 jaar oud zijn? Of dat de Japanse grenzen tot 1912 gesloten waren, waardoor deze cultuur tot die tijd eigenlijk afgesloten was voor de rest van de wereld? En wist je dat de beroemde zanger Freddie Mercury niet alleen Indiase roots heeft, maar ook Iranese, en dat hij is geboren in Tanzania? En heb jij er weleens bij stilgestaan dat de beroemde kunstenaar Vincent van Gogh ook een migrant was? Hij verhuisde immers van Nederland naar Frankrijk, en bleef daar tot zijn dood wonen.

Tussendoor is er tijd voor reflectie: welke dingen hebben mensen ‘meegenomen’ in hun koffer? Welke dingen zijn met de mensen mee verspreid over de hele wereld? En is migratie nu anders dan vroeger?

‘Migranten doorkruisen nog steeds de wereld. Maar van waar mensen vertrekken, en wie waar welkom is, is wel veranderd.’

Zelfs het nawoord, waarin de makers zichzelf voorstellen, is ontzettend interessant. Tina De Gendt vertelt welke bronnen ze heeft gebruikt en wat migratie voor haar betekent. Ze is sowieso een van de belangrijkste experts rond migratiegeschiedenis in Vlaanderen en schreef er al meerdere boeken over. Je leest ook dat Aimée de Jongh veel migranten in haar familie heeft en dat de koffer in het boek niet zomaar is getekend. Het maakt dit boek extra persoonlijk.

Ik kan niet anders zeggen: wat een ontzettend mooi en informatief boek. Dit is een must-have voor iedere schoolbibliotheek!

Tips voor boekpromotie

Het boek wordt prachtig geïntroduceerd door Aimée en Tina zelf in het voorwoord. Dit kun je dus ook prima voorlezen als introductie. Ze stellen prikkelende vragen, waar je meteen over door kunt praten met je klas: welke rol speelt migratie in jouw leven? Waarom zouden mensen in de prehistorie, in de middeleeuwen of in de 19e eeuw hun huis hebben verlaten? Hoe is het om te migreren?

Daarnaast is er een mooie boektrailer gemaakt:

Meer lestips

Het lijkt me duidelijk dat dit boek perfect bij het thema migratie past.

Een voor de hand liggende vraag is natuurlijk: zou jij zelf willen migreren? En zo ja, waarheen en waarom? Wat lijkt je beter/mooier/fijner aan die andere plek? En zo nee, waarom wil je blijven? Wat zou je missen als je weggaat?

Laat de kinderen ook eens hun eigen migratiegeschiedenis uitzoeken. Hebben zij familie die is gemigreerd? Je kunt hier ook kleine migraties binnen ons land in op laten nemen, bijvoorbeeld van het platteland naar de stad, of juist andersom. Een verhuizing klinkt natuurlijk niet als iets ‘wat de wereld verandert’, maar het heeft vast wel invloed gehad op het leven van je leerlingen!

Al bladerend door dit boek zul je ongetwijfeld zelf op mooie lesideeën komen, maar maak ook vooral gebruik van het werk van anderen! Op Facebook en Instagram kun je bijvoorbeeld de geweldige lesideeën van Sarah Beyens en Iene Bocken vinden, op hun pagina leerkracht_leeskracht. Ook beheren zij de Facebook-groep LEERKRACHT-LEESKRACHT met meer dan 10.000 leden, waar je info vindt over nieuwe jeugdboeken, goed leesmateriaal, recensies, projectnieuws etc.

Hieronder vind je twee van hun lestips, maar ze hebben er nog veel meer!

Onderweg lestips

Onderweg Lestip

Geschiedenis

Maar je kunt dit boek ook gebruiken als verrijking van je lessen over de verschillende tijdvakken; het boek is als volgt ingedeeld:

De mens verspreidt: 100.000 v.C. – 10.000 v.C. -> de eerste mensen, grotschilderingen en oerdieren in de prehistorie.
Vruchtbare ontmoetingen: 10.000 v.C. – 500 v.C. -> het ontstaan van steden, volkeren die elkaar leren kennen.
Kruispunten en grenzen: 500 v.C. – 1350 n.C. -> de middeleeuwen, de zijderoute en de Chinese Muur, volksverhuizingen en islamitische wereld.
Verre reizen: 1350 – 1750 -> ontdekkingsreizen en kolonisatie, de VOC en de slavernij, godsdienststrijd en het ontstaan van het woord refugee.
Een nieuwe wereld: 1750 – 1940 -> nieuwe vervoermiddelen (trein, stoomschip, vliegtuigen), de industrialisatie, goudzoekers, migratie naar Amerika en … nog steeds kolonisatie en genocide.
Slechts één wereld: 1940 tot nu -> Tweede Wereldoorlog, het einde van Brits-Indië, Indonesië, toerisme, gastarbeiders, bootvluchtelingen, de Taliban, het moderne China en klimaatverandering.